SAĞLIK

Tüberküloz (Verem): Bulaşma, Belirtileri, Korunma ve Tedavisi

Tüberküloz (Verem): Bulaşma, Belirtileri, Korunma ve Tedavisi

Human (insan), bovin (sığır) tipi tüberküloz basilleri ile enfeksiyon sonucunda oluşan spesifik bir hastalıktır.

Bulaşma Yolları

Etkeni, mycobacterium tuberculosis (mikobakterium tüberkülozis)‟tir. Koch basili de denir.

Etken aside, alkole dirençli, dış etkenlere karşı dayanıklıdır. Kuluçka süresi, 4-12 haftadır; 1-2 yıl da olabilir.

Hastalığın kaynağı insandır. Etken, insandan insana solunum yoluyla bulaşır. Çiğ sütün pastörize edilmeden kullanılması, balgam, cerahat ve üriner sistemle temas ile bulaşma olur. Hasta insan basil çıkardığı sürece bulaştırıcılığı devam eder.

Tüberkülozda bulaşma

Tüberkülozda bulaşıcılığı etkileyen faktörler

Kaynak Olguya ait nedenler

  • Balgamdaki basil durumu: Kültür pozitifliği olan yayma(+) olgular yayma(-) olgulara göre yaklaşık 10 kat daha bulaştırıcıdırlar.
  • Öksürük sayısı
  • Kavite ve larinks tüberkülozu
  • Çocuk tüberkülozunda ve ekstrapulmoner tüberkülozda bulaştırıcılık nadir.
  • Tedavi süresi: 15. günden sonra azalır.
  • Hastanın öksürürken ağzını kapatması, maske kullanması

Konakçıya ait nedenler

  • Ev içi temas
  • BCG aşısı, önceden TB geçirmiş olması, MOTT geçirmiş olması bulaşmayı azaltır.
  • Temaslıda diabet, alkolizm, silikosis, HIV infeksiyonu gibi durumlarda bulaşma artar.
  • Meslek: Doktor, hemşire, diş hekimi, hasta bakıcı, öğretmen

Çevresel etkenler

  • Isı ve nem oranı
  • Küçük ve kalabalık ortam
  • Ortam havasının havalandırılması
  • Ultraviyole

Belirtiler

Akciğer tüberkülozu, iki dönemde incelenir:

  • Primer tüberküloz: Tüberküloz basili ile hiç karşılaşmamış organizmaların ilk enfeksiyonudur (Çocukluk tüberkülozu). Solunum yoluyla giren basiller, akciğerin bronş ve alveollerine yerleşir. Kan ve lenf yoluyla bütün vücuda yayılır. Bağışıklık oluşmaya başlar. Tüberkülin testi de pozitifleşir. Belirti vermez. Hastalık iyileşir ya da latent (gizli) hâle geçer.
  • Sekonder tüberküloz: Tüberküloz basili ile karşılaşmış, latent hâldeki basillerin aktif hâle geçmesi ile oluşur. Belirtiler, hâlsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı, gece terlemesidir. Ateş ve uzun süren öksürük vardır. Öksürükle balgam çıkar ve kan görülür.
Tüberkülozun belirtileri

Bulgular

Tüberküloz tüm organlara yerleşir. Akciğer, perikart, deri, tüberküloz, genito üriner, kemik tüberkülozları, tüberküloz menenjit ve tüberküloz larenjiti gibi isimler alır. En sık görülen akciğer tüberkülozudur. Kişinin enfeksiyon geçirdiği (tüberkülin testi), PPD testinin pozitifliği veya radyolojik inceleme ile anlaşılır. Kesin tanı bakteriyolojiktir.

Komplikasyonları

Bronşiyektazi, pnömotoraks, ampiyem, endobronşiyal stenoz, soliter pulmoner nodül veya nodüller, içinde kalsifikasyonlar bulunan tüberküloma, menejit sekeli, perikardit, fibrotoraks, Sürrenal yetmezliği-Adison hastalığı, kronik renal yetmezlik, kadınlarda kısırlık, tuttuğu yere bağlı kemik veya eklem deformiteleri gibi komplikasyonlar gelişebilir.

Korunma

  • Enfeksiyonun bulaşma yollarına yönelik önlemler alınır.
  • Basil çıkaran tüberkülozlu hastaların tespit edilerek ilaçla tedavi edilmesi gerekir.
  • Henüz enfekte olmayan çocukluk yaş grubundaki bireylerin BCG aşısı ile korunması sağlanmalı.
  • Tüberküloz basiliyle karşılaşmış (infekte olmuş), fakat hastalanmamış ve hastalık görülme riski yüksek olanlarda ilaçla korumaya alınmalıdır.
  • Latent tüberküloz enfeksiyon tedavisinde hasta ilaçla korumaya alınmalıdır(kemoproflaksi).
  • Bakım veren sağlık çalışanlarının da rutin tetkikleri yapılarak korunmaları sağlanmalıdır.


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir