SAĞLIK

Sifiliz (Frengi): Bulaşma, Belirtileri, Korunma ve Tedavisi

Sifiliz (Frengi): Bulaşma, Belirtileri, Korunma ve Tedavisi

Yaş, ırk ve cins ayrımı gözetmeden, tüm dünyada yaygın olarak görülür. Sifiliz cinsel yolla bulaşan hastalıklardan yumuşak şankr ile karıştırılabilir.

Bulaşma Yolları

Sifilizin etkeni, “Treponema Pallidum”dur. Dış ortama dayanıksızdır. Spirokettir. Kuluçka süresi, ortalama 21 gündür. 10-90 gün arasında değişir.

Sifiliz, fetüse anneden plasenta yoluyla geçer (konjenital). Sonradan oluşan (akkiz) frengide, enfekte deri ve mukoza ifrazatı ve frengi lezyon akıntıları hastalık kaynağıdır. Bulaşma cinsel temas, öpüşme ve kontamine olmuş eşyalarla da oluşur.

Belirtiler

Spiroketler, epidermis ve damarlar etrafında görülür. Girdiği yerde sert şankr yapar. Paralizeye neden olur. Frengi damar hastalığı olmasına rağmen, deride görülen belirtiler klinik bulgudur.

Sfilizde deri belirtileri

Treponema pallidum, vücuda alındıktan sonra (şankr) lezyonun çıkması ile başlar. Sifiliz (Frengi) 3 dönem içinde incelenir.

Primer sifiliz belirtileri: Hasta kişi ile temastan 10-90 gün sonra, temas eden yerde şankr meydana gelir. şankr genellikle tektir. Erkek genital bölgesinde, vajende, rektumda, servikste, dudakta, göz kapakları ve ağızda görülür.

Sekonder sifiliz belirtileri: Deri döküntüleri, saç dökülmesi, kaşların dış kısmının dökülmesi, ateş, ağız, boğaz ve servikste müköz plaklar oluşur. Genital bölgede ve anüs çevresinde soluk, üzerleri düz, mantar ya da papül şeklinde döküntüler görülür. Lenf bezleri şiş ve ağrısızdır. Hafif kırgınlık, baş, boğaz ağrısı, ateş, görme ve işitme kaybı gibi belirtiler görülür. Serolojik testlerle kesin tanı konur.

Geç sifiliz belirtileri: Bulaştırıcılık yoktur. Yerleştiği organlarda lezyonlar oluşturur. Gomlu (deri altı tabakasının yumuşak ve yara şekline dönüşen nodüller), nöro ve kardio sifiliz şekilleri vardır.

  • Gomlu sifilizde deri altı urları oluşur. Yumuşar, apseleşir ve ortası zımba ile delmiş gibi iz bırakır. Burunda şekil bozukluğu yapar (semer burun). Kemiklerde şekil bozuklukları ve gece ağrıları görülür.
  • Kardiyovasküler sifilizde aortta daralma ve genişleme sonucu aort yetmezliği veya iltihaplanması görülür.
  • Konjenital sifilizde, sifilizli anne gebe kalırsa fetal ölüm, düşük, prematüre doğum, yapısal ve ruhsal bozukluklar görülür. Burun, ağız, anüste lezyonlar, el ve ayakta şişlikler, saç dökülmesi, burunda şekil bozukluğu, el ve ayakta yaralar, çentikli dişler, görme bozuklukları ve sağırlık gibi belirtiler görülür.

Bulgular

Sifilizde görülen belirtilerle tanıya gidilir. Röntgenle kemik bozuklukları görülür. Tanıda tarama amaçlı VDRL, RPR kullanılır. Tekrarlayan infeksiyonlarda bu testin tekrar pozitif bulunması ve titresinin yükselmesi anlam taşır.

Komplikasyonları

Abortus, ölü doğum, konjenital anomaliler, sağırlık, körlük, geri zekâlılık, kemik defektleri, hidrosefali, aort ve kalf yetmezlikleri ve böbrek bozuklukları gibi komplikasyonları görülür.

Korunma

Cinsel temasla bulaşan bir hastalık olması toplumda gizlenmesine neden olup daha fazla kişiye bulaşmaktadır.

  • Bulaşma yollarına yönelik korunma tedbirler alınmalıdır.
  • Hastalığa karşı koruyucu bir aşı henüz yoktur.
  • Sifilizli kişilerdeki lezyonlar HIV geçişini kolaylaştırdığından HIV ve diğer cinsel yolla bulaşan hastalık testleri de yapılmalıdır.


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir