SAĞLIK

Şarbon: Bulaşma, Belirtileri, Korunma ve Tedavisi

Şarbon: Bulaşma, Belirtileri, Korunma ve Tedavisi

Şarbon; keçi, koyun, sığır, at gibi hayvanlar arasında salgınlar yaparak çok sayıda hayvanın ölümüne neden olur. Hayvan ürün ve atıklarının insanlara bulaşması ile oluşan zoonotik (hayvanlarda görülen) hastalıktır.

Bulaşma Yolları

Etken, bacillus antracistir. Gram pozitif, hareketsiz, sporlu basillerdir. Dış şartlara dayanıklıdır. Kuluçka süresi 2-7 gündür. Hasta hayvanlara ait et, deri, kemik, yün, kıl, kan, dışkı ve bunlarla kontamine eşyalarla bulaşma oluşur. Vektörlerle de bulaşma olmaktadır. şarbon; yaş, cins ve ırk ayrımı gözetmeden deri işçisi, çoban, hamal ve hayvan ürünleriyle uğraşan insanlarda görülür.

Belirtiler

Şarbon yerleştiği yere göre isimlendirilir.

Deri şarbonu: En çok şarbon deride görülür. El, yüz ve bacaklarda yerleşir. Basillerin girdiği yerde kaşınma, yanma ve pire ısırığı gibi maküller oluşur. Yara kenarları, hafif kalkık ve ağrılı değildir. Makülvezikül hâline gelince patlar ve siyah kabuk oluşur.

Deri şarbonu

Genel belirtiler olarak kırgınlık, hâlsizlik, baş ve karın ağrısı, ateş görülür. Şarbon göğüs, göz kapakları, ağız, dil ve deri altının gevşek olduğu yerlere yerleşir. Küçük, ağrısız vezikül ve ödem maligna (şarbon ödemi) oluşur.

Şarbon belirtileri

Akciğer Şarbonu: Bulaşma, tozların solunum yolu ile alınmasıyla oluşur. Hastalıkta ateş, yorgunluk, bitkinlik, öksürük, balgam çıkarma, göğüs ve kas ağrıları görülür.

Bağırsak Şarbonu (intestinal şarbon): Bulaşma iyi pişmemiş hasta hayvanın etinin yenmesi, etkenle kontamine olmuş diğer besinlerin yenmesi ile oluşur.

Bulantı, kusma, iştahsızlık, karın ağrısı ve kanlı ishal gibi belirtileri görülür. Kan basıncı düşer; toksemi, kollaps ve şok görülür.

Bulgular

Hastalığın tanısında, hastanın mesleği, hayvanlarda şarbon salgını, ağrısız kaşıntılı makül, papül, vezikül, ödem üzerinde siyah kabuk gibi belirtilerle diğer hastalıklardan ayırt edilir. Laboratuvar tahlilleri ile doğrulandığında kesin tanı konur.

Komplikasyonları

Kalp yetmezliği, gastro intestinal kanama, şarbon menenjiti, septisemi ve koma gibi komplikasyonlar görülür.

Korunma

Şarbon hayvanlardan insanlara geçen bulaşıcı bir hastalıktır.

  • Hasta ve ölen hayvanların cesetleri yakılır veya kireçli derin çukurlara gömülür.
  • Yüzeyde olursa şarbon sporları solucan ve böceklerle toprak yüzeyine taşınabilirler.
  • Hayvan sürülerini şarbon sporları bulaşık olan otlaklardan uzaklaştırmalıdır.
  • Buradaki otlar yakılmalıdır. Bulaşık ahır artıkları ve gübreler de yakılmalıdır.
  • Şarbon sporları insanlara meslek ilgisi dışında yün ve deriden bulaşır.
  • Kuşkulu maddeler yakılıp yok edilir.
  • Hasta insanlarda kullanılan pansuman maddeleri yakılmalı ve mâdenî âletler strerilize edilmelidir.


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir