SAĞLIK

Kızamık: Nasıl Bulaşır, Belirtileri, Korunma ve Tedavisi

Kızamık: Nasıl Bulaşır, Belirtileri, Korunma ve Tedavisi

Kızamık, çocukluk çağı hastalıklarındandır. Akut ve viral bir enfeksiyon olup makülopapüler (makül ve papül tarzında ) döküntülerle seyreden bir hastalıktır.

Bulaşma Yolları

Etken, RNA virüslerinden mikso virüstür. Eter, formalin, ultraviyole ışınları ve dış etkenlere dayanıksızdır. Antibiyotiklerden etkilenmez. Dış ortamda 36-37 C‟de aktivitesini kaybetmeyip -15 ile -70 C‟de 5 yıl depo olabilir.

Kuluçka süresi 10-14 gündür. Kızamık virüsünün konağı insandır.

Bulaşma insandan insana direkt temas, damlacık ve hava yolu ile ağız, boğaz ve burundan olur. Nadiren de hastaların ağız, burun, boğaz ifrazatlarıyla yeni kirlenmiş eşyalarla (mendil, havlu, kaşık, çatal gibi) bulaşma olur.

Belirtileri

Solunum ve konjuktiva yoluyla giren etken, lenfoid dokular; burun, boğaz ve trakea mukozasına yerleşir. Hastalık üç dönemden oluşur.

Nezle dönemi: Yüksek ateş, burun akıntısı, kuru öksürük, konjuktivit, fotofobi, hâlsizlik, sinirlilik, iştahsızlık, baş ağrısı, titreme, huzursuzluk, gözlerde kızarıklık, paslı dil ve ses kısıklığıdır. Hastalığın 1-4. günlerinde koplik lekeler görülmektedir. Koplik lekeler; ön azı dişleri hizasında yanağın iç kısmında, kırmızı zemin üzerinde ortası gri-beyaz şeklindedir (5-30 tane).

Döküntü dönemi: Hastalığın 4-5. gününde saçlı deriyle saçsız derinin birleştiği yerden önce kulak arkası ve alından, makülo-papüler şeklinde (parmak basmakla kaybolmaz) döküntülerle başlar. Ateş tekrar yükselir. Döküntüler yüz, boyun, gövde, kol ve bacaklara 24-48 saat içinde hızla yayılır. Bu dönemin 4. gününden itibaren ateş tekrar düşer. Döküntüler, ilk çıktığı yerden başlayarak sönmeye başlar. Kepeklenmeler (deskuamasyon) olur ve ateş düşer.

İyileşme dönemi: Döküntüler sönüp ateşin normale dönmesi ile başlar. Hasta kendini iyi hisseder, iştahı ve neşesi yerine gelir (6-7 gün sürer).

Kızamıkta yüzdeki döküntüler

Bulgular

Kızamıkta nezle, deri döküntüleri ve koplik lekeler klinik tanıyı kolaylaştırıcı bulgulardandır.

Komplikasyonları

Otitis media, pnömoni, tüberküloz enfeksiyonun alevlenmesi, myokardit ve nörolojik komplikasyonlardır.

Korunma

  • Çocukluk dönemi aşı programına uygun aşı uygulanır.
  • Direkt ve indirekt temastan uzak durulmalıdır.
  • Hijyen kurallarına uyulmalıdır.

Kızamıkçık

Döküntülü, çocukluk dönemi hastalığıdır. Gebeler enfeksiyona maruz kalırsa fetüsta konjenital anomaliler görülür.

Bulaşma Yolları

Etken, RNA virüslerinden toga virüstür. Kuluçka süresi 16-17 gündür. Kızamıkçık virüsü, solunum (damlacık enfeksiyonu) ve nadir olarak dışkı ve idrar ile bulaşır. Kontamine eşyalarla ve plasenta yoluyla da (rubella sendromu) bulaşma görülür. Çoğunlukla 5 yaş grubunda görülür. Bu hastalık kış ve ilkbahar mevsimlerinde daha fazla görülmektedir.

Belirtiler

Kızamıkçık; konjenital ve akkiz kızamıkçık olarak ikiye ayrılır.

Konjenital kızamıkçık: Anne, gebeliği sırasında kızamıkçık geçirirse düşük, ölü doğum veya bebekte doğuştan organ bozukluğu görülür. Kızamıkçık gebeliğin ilk üç ayında daha tehlikelidir. Konjenital kızamıkçık en çok gözde katarakt, şişlik, kızarıklık, şaşılık gibi komplikasyonlara neden olur. Kulakta sağırlık, kalp ve santral sinir sisteminde (ansefalit, geri zekâlılık) olmak üzere bütün organlara da yerleşerek organ bozukluklarına neden olur.

Konjenital kızamıkçığın iki dönemi vardır.

Prodromal dönemi, hafif ateş, hâlsizlik, huzursuzluk, nezle, baş ağrısı, servikal lenfadenopati, dalak büyümesi sık görülür. 1-4 gün süren bu dönemin en önemli belirtisi kulak ve boyun arkasındaki lenf bezlerinin şişmesidir (Thedor).

Döküntü dönemi, makül ve makülo-papüler tarzda olup pembe-kırmızı renktedir. Kızamık döküntülerinden farkı, daha seyrek ve küçüktür. Döküntüler, 1-2 günde alın ve yüzde başlar. Göğüs, gövde, kol ve bacaklarda hızla yayılır. Döküntüler ağız etrafında da vardır. 2-3 gün sonra döküntüler söner. Kızamıkçıkta deskuamasyon yoktur. Tipik ekzantemler ve ağrılı lenfadenopati, hastalığın özel belirtisidir.

Akkiz kızamıkçık: Dumdan sonra bulaşma ile oluşur. Hastalık bir yaşından itibaren ve en sık yedi yaşından sonra görülür.

Bulgular

Kızamıkçık genellikle hafif semptomlarla geçirildiği için, klinik olarak tanı koymak güçtür. Genellikle serolojik testlerde antikor titresinin artışı ile tanı konur.

Komplikasyonları

İntrauterin kızamıkçık komplikasyonları; kardiyovasküler sistem, santral sinir sistemi, katarakt, glokom, konuşamama, hepatit, hepatosplenomegali, lenfadenopati, diyabetes mellitus ve sağırlıktır. Akkiz kızamıkçık komplikasyonları; menenjit, menengoensefalit, ensefalomiyelit ve artrittir.

Korunma

Konjenital kızamıkçığı önlemek için gebe kalınmadan önce tüm bayanların kızamıkçığa karşı bağışık olmaları sağlanabilirse, konjenital rubella gelişim riski de ortadan kaldırılmış olur. Kızamıkçık aşısı 15. ayda ilk doz, okula girerken ikinci doz yapılarak korunma sağlanır.



Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir