SAĞLIK

Epidemik Tifüs (Lekeli Humma): Bulaşma, Belirtileri, Korunma ve Tedavisi

Epidemik Tifüs (Lekeli Humma): Bulaşma, Belirtileri, Korunma ve Tedavisi

Riketsiyaların neden olduğu hastalıktır. Riketsiyaların, bakteri ve virüslere benzeyen özellikleri vardır.

Enfeksiyon kaynağı insan ve bölgeye özgü kemiricidir. Q humması hariç, riketsiyal hastalıklar kapalı enfeksiyonlar olup insana bulaşma, artropotlarla olur. Rezervuarları (kaynak) bölgelere göre değişir. Bit, pire, kene ve akar riketsiyaları olarak gruplandırılır. İnsandan insana bitler bulaştırır.

Bulaşma Yolları

Etken, riketsia prowazekidir. Bit dışkısı içinde aylarca yaşar. Kuluçka süresi 7-14 gündür. Mikroorganizma sayısı fazla olursa 5-6 güne kadar iner.

Bulaşma deri yolu ile oluşur. Kaynak, hasta insanlardır. Sağlam bit, hasta insanın kanını emer, riketsiyaları alır. Bit, sağlam insandan kan emerken dışkısını deri üzerine bırakır. Etken bitin hortumuyla açılan delikten ve kaşıma neticesinde deride açılan çatlaklardan girerek bulaşır. Hasta insanın kanı ile kan nakli sırasında da bulaşma olur.

Belirtiler

Sağlam insan vücuduna giren riketsayalar, küçük damarların endotel hücrelerine yerleĢir. 4-5 gün içinde ürer. Büyük dolaşım ile organlara, arter ve venlerin endotel hücrelerine girer. Riketsiyaların toksinleriyle hastalık tablosu görülür.

Griple başlar. Kırgınlık, baş ağrısı, üşüme, titreme ile ateş yükselir. Kas, baş, vücut ağrısı, hâlsizlik, kusma, kabızlık veya ishal gibi belirtiler görülür. Deri belirtileri makülopapüler tarzda, omuz başı ile koltuk altından başlar. Tüm vücuda yayılır. Döküntü tüm vakalarda görülmeyebilir. Purpura ve peteşiler görülür. Döküntü döneminde toksik belirtiler görülür. Ateş, fotofobi, kulak çınlaması, geçici sağırlık, hipotansiyon, baş dönmesi, şuur bulanıklığı, zekâ geriliği, delirium, ajitite, bradikardi, taşikardi ve ritim bozukluğu, dalak büyümesi gibi belirtiler görülür.

Epidemik tifüste döküntüler

Bulgular

Klinik belirtilerin görülmesi ve bitlerin bulunması ile klinik tanı konur. Laboratuvar bulguları, laboratuvar tahlilleri ile lökopeni görülmesidir. Weil-kompleman ve kompleman fiksazyon testleri yapılır.

Komplikasyonları

Kalp yetmezliği, pnömoni, bronkopnömoni, otitis media, trombozlara bağlı gelişen kangrenler, böbrek yetmezliği, yatak yaraları, paroditis, apseler, sağırlık, körlük, epilepsi ve glomerülonefrit önemli komplikasyonlarıdır.

Korunma

  • Insektisitlerle savaş,
  • Çevre sanitasyonu ile korunma gerçekleşir.


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir