SAĞLIK

Bypass ameliyatı nedir? Nasıl yapılır?

Bypass ameliyatı nedir? Nasıl yapılır?

Kalp krizi riskinin önlenmesi ve göğüs ağrılarının ortadan kaldırılması amacı ile yapılan koroner bypass ameliyatları, kalp hastalarına ikinci bir hayat şansı veriyor. Koroner bypass, ameliyat detayları ve sonrasındaki yeni yaşam düzeni nedeni ile kalp hastalarının en çok merak ettiği süreçlerin başında geliyor. Medicine Hospital Kalp ve Damar Cerrahisi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Batuhan Özay, koroner bypass ameliyatları ile ilgili en sık sorulan soruları yanıtladı.

Koroner bypass ameliyatı nedir?

Koroner arterlerdeki daralmalar belli bir seviyenin üzerine çıktığında kanın akışında engel oluşturur. Bu da kalbin yeterince beslenememesi ve dolayısıyla görevini tam anlamıyla yapamaması anlamına gelir. Göğüs ağrısına ve kalp krizine neden olan bu olumsuz tabloyu ortadan kaldırmak amacıyla uygulanan cerrahi işleme koroner bypass ameliyatı denilir.

Bypass ameliyatı nasıl yapılır?

Kalp damar tıkanıklarında söz konusu olan ” Aorta koroner bypass” operasyonudur. Bu operasyon “çalışan” veya “durdurulmuş” kalpte yapılabilir. ” Çalışan kalpte bypass” bir dönem yaygın uygulama alanı bulmuştur; ancak günümüzde bazı özel durumlarda tercih edilen bir yöntemdir. Daha yaygın olarak uygulanan “durdurulmuş kalpte bypass” ise, vücuttaki dolaşımın bir akciğer-kalp pompası ile sürdürülüp, kalbi tamamen durdurduktan sonra, kalpteki tıkalı damarlara ” bypass” (köprüleme) yapılmasıdır. Bu amaçla, bacak toplardamarı (VSM), ön kol arteri (RA), göğüs arteri (İTA), gibi vücuttan alınan damarlar kullanılabilir. Bu damarlardan alınan yeterli uzunluktaki parçalar ile kalpten çıkan büyük damarla (aorta), koroner arterdeki tıkanıklığın ötesindeki damarlara köprüleme yapılarak, bu damarların beslediği kalp krizi bölgelerine yeterli kan akımı sağlanır.

Bypass için alınan bu damarların kullanılması bir sorun yaratır mı?

Bu damarlar, işlevsel olarak yedekli bir sistemin parçası dahilinde çalıştıklarından, bulunmaları gereken orijinal yerden alınıp, kalpte kullanılmaları herhangi bir fonksiyon eksikliğine neden olmaz.

Ameliyatın süresi nedir?

Ameliyat süresi yapılacak bypass sayısına ve varsa ek işlemlere bağlı olarak değişmekle birlikte yaklaşık dört saat sürer.

Bypass hangi durumlarda yapılır?

Birden fazla koroner damarın, ameliyatsız yöntemlerle (balon-stent) açılamadığı durumlarda,

Bir veya daha fazla damarın, daha önce ameliyatsız yöntemlerle (balon-stent) açılmış olmakla birlikte yeniden tıkandığı durumlarda, Kalp kapak operasyonu gerektiren durumlarda bir veya daha fazla koroner arterin hastalığında yapılması gereklidir.

Riskli bir ameliyat mıdır?

Bypass operasyonunda değişik risk faktörlerivardır. Bunlar şu şekilde sıralanabilir;

  1. Hastanın yaşı,
  2. Hastanın cinsiyeti,
  3. Mevcut damar tıkanıklıklarından yani hastanın daha önce geçirilmiş enfarktüs veya kalp kasının çalışmamasından dolayı kalp kasında güç kaybı olup olmaması,
  4. Hastanın kalp kapaklarında ek bir rahatsızlık olup olmaması,
  5. Hastada dolaşım sistemi haricindeki diğer sistemlere ait bir fonksiyon kaybı olup, olmaması önemlidir.

Kişide psikolojik bozukluk yaratır mı?

Ameliyat sonrasında hastanın yaşamındaki bu köklü değişiklikler pek çok hasta tarafından rahatlıkla tolere edilse de, bazen psikolojik sıkıntılara yol açabilir. Bu durumda psikolojik yardım gerekebilir.

Kalp ameliyatı olup karakteri değişen insanlar şehir efsanesi mi?

Hem evet hem hayır. Gerçekten bazı hastalarda oluyor bu durum. Çok sakin birisi asabi birisine dönüşebiliyor ya da tam tersi olabiliyor. Kalp ameliyatı esnasında vücut çok büyük bir stres altına giriyor. Anestezik maddeler kullanılıyor veya açık dolaşıma bağlı mikro hava embolileri oluşabiliyor. Bir de hasta yoğun bir ölüm korkusu duyabiliyor bazen. Bu durum çok sık değildir vegenellikle geçicidir

Bypass geçiren kişinin cinsel yaşamı olumsuz bir şekilde etkileniyor mu?

Hastaların psikolojik durumu etkilendiği için cinsel yaşamı da bir miktar etkilenebilir. Hastanın kalp hastalığının ağırlığına da bağlı, eğer hasta daha önce bir enfarktüs geçirmemişse, kalbinde bir
hasar yoksa, böyle bir ameliyatı geçirdikten sonra tamamen normal yaşantısına döner, tabii cinsel bakımdan da. Ama öncesinde ağır bir kalp krizi geçirmişse, kalp yetersizliği varsa, ondan sonra baypas olmuşsa bir miktar etkilenebilir cinsel yaşamı.

Ameliyatlarda hangi greftler kullanılır?

Esas olarak iki farklı özellikte olup bunlardan biri atardamar diğeri ise toplardamar karakterindedir. Atardamar olarak “sağ ve sol meme atardamarları, sağ veya sol kol atardamarı” günümüzde en sık kullanılanlardır. Toplardamar olarak kullanılan greftler ise her iki bacaktan da hazırlanabilir. Bypass ameliyatlarında greft seçimi hastanın yaşına, koroner damarların kişiye göre değişebilen anatomik durumuna, eşlik eden diğer hastalıkların mevcudiyetine, yapılacak bypass sayısına göre değişmektedir. Son yıllarda özellikle 60 yaş altındaki hasta gruplarında sadece atardamar kullanımı tercih edilirken, bu yaş grubunun üzerindeki hastalarda genellikle atardamar ve toplardamar greftleri birlikte (yapılacak bypass sayısına bağlı olarak)



Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir