SAĞLIK

Aşırı terlemenin çözümü

Aşırı terlemenin çözümü

Aşırı terleme günlük hayatımızı olumsuz etkiliyor, yaşam kalitemizi düşürüyor. Üstelik ciddi bir hastalığın belirtisi de olabilir! Medicana International İstanbul Hastanesi’nden Dermatoloji Uzm. Dr. Sadiye Keskin, aşırı terlemenin nedenleri ve tedavisi hakkında önemli bilgiler verdi.

Aşırı terlemenin çözümü var!

[dropcap]Ö[/dropcap]zellikle yaz aylarında el, ayak, koltuk altı terlemeleri bazı kişilerde daha sık görülüyor ve bu durum günlük hayatı olumsuz etkiliyor. Nedenleri nelerdir?

Terleme, egzersiz esnasında, sıcak veya soğuk havalarda vücut sıcaklığını ayarlamak için gerekli fizyolojik bir mekanizmadır. Ancak bazı durumlarda gerekenden fazla oranda olabilir. Fizyolojik terleme ihtiyacı dışında gelişen ve günlük hayatı etkileyebilecek kadar fazla olabilen terleme tablosuna hiperhidroz denir. Terleme gerekenden çok fazla olursa kişiyi huzursuz eden, can sıkıntısına neden olan, endişe veren, stres yaratan, utandıran ve cildi tahriş eden bir tabloya yol açabilir. Bu durum kişinin başka kişilerle ilişki kurmasını, iş ve kariyer seçimini, ruhsal sağlığını, kişisel görüntüsünü ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir.

Daha çok kimlerde görülür? Başka hastalıkların habercisi ya da belirtisi olabilir mi?

Hiperhidroz genellikle çocukluk ve ergenlik döneminde başlar. Yaşam boyu aralıklı veya sürekli devam eder. Her cins, ırk ve yaş grubunda görülebilir. Toplumda yüzde 2-3 oranında rastlanır. Hastaların yüzde 30-35’inde aile hikayesi vardır. Sıcakta artış gösterir, bunun yanı sıra kış aylarında hafifler. Sinirlenme, kaygı, stres ve heyecan terlemeyi arttırır. Hiperhidroz teşhisi konan hastanın öncelikli olarak eşlik eden hastalıklar açısından araştırılması gerekir. Bu hastalıklar arasında tiroid bezi hastalıkları, psikiyatrik hastalıklar, menopoz, şişmanlık, diyabet, böbrek üstü bezi hastalıkları, D vitamini eksikliği ve vücutta oluşan enfeksiyonlar sayılabilir. Terleme hangi durumlarda mutlaka tedavi edilmelidir ve nasıl bir tedavi uygulanır? Sekonder hiperhidrozda yani altta yatan hastalığa bağlı olarak gelişen hiperhidrozda hasta ilgili branşa yönlendirilerek tedavisi planlanır. Ancak nedeni belli olmayan hiperhidrozda tedavi normalden fazla çalışan ter bezlerine yöneliktir. Hastanın isteğine ve beklentisine bağlı olarak değişir. Tedavi alternatiflerini şöyle sıralayabiliriz:

Terleme önleyici kremler

İlk önerilen basit tedavi şeklidir. En sık kullanılan alüminyum kloridli ajanlardır. Özellikle koltuk altı terlemelerinde ilk seçilen ilaçlardan biridir. El ve ayak terlemelerinde hafif ve orta şiddetteki olgularda kullanılabilir. Sıkıştırma etkisi ile ter kanalının ağzını fiziksel olarak tıkar ve ter bezlerinden ter atılımını önler.

Tedavide ilaç gece kuru deriye uygulanır ve 6-8 saat burada kalır. Ertesi sabah tamamen yıkanarak temizlenir. Önce her gün, durum düzeldikçe daha seyrek uygulanır. Tedavinin tekrarlanması gerekir. Uygulamadan sonra oklüzyon (kapama) ile etki artırılabilir. Erken dönemde hastaların yarısında cilt irritasyonu gelişebilir. Cilt irritasyonu yapması ve cevabın gecikmesi nedeniyle uzun süreli tedaviler bıktırıcı olabilir.

İyontoforez

Aşırı el ve ayak terlemesinde kullanılır. Eller ve/ veya ayaklar, içinde elektrolit solüsyonu veya metal plaka bulunan küvete konur. Solüsyon veya plakadan insanı rahatsız etmeyen düşük şiddette elektrik akımı verilir. Etki şekli elektrik akımının oluşturduğu iyonların ter kanallarını belirli bir süre kapatılması olarak tanımlanabilir. Her seansın uygulama süresi 20-30 dakikadır. Başlangıçta 3 günde bir, sonra haftada bir tedavi yapılır. 4-7 haftalık bir tedaviden sonra terleme tamamen kesilebilir. Tedavi sonrası terleme olmayan dönem 2-12 hafta kadar devam eder. Bu nedenle tedavinin tekrarı gerekir. Uygulama ağrısızdır, hafif iğne batması hissi alınabilir. Emniyetli bir tedavi yöntemidir. Son zamanlarda evde kullanıma uygun cihazlar da geliştirilmiştir. Gebelerde, kalp pili ve metal ortopedik implantı olanlarda uygulanmaz.

Botulinum Toksin Tedavisi (Botoks)

Özellikle koltuk altı terlemelerinde birinci seçenektir. El ve ayak terlemelerinde de uygulanabilir. Terlemeye neden olan sempatik sinirleri felç ederek ter bezlerinden ter üretimini önlemek için kullanılır. Lokal anestezik krem uygulandıktan sonra botulinum toksini deri içine enjekte edilir ve sinir uçlarında geçici blok yapar. Uygulama yaklaşık 30 dakika sürer. Tedavinin etkisi birkaç saat veya gün sonra ortaya çıkar ve 8-10 ay devam eder. Uygulaması son derece kolay, etkinliği yüksek ve yan etki olasılığı düşüktür. Botulinum toksin alerjisi olanlarda, gebelerde ve kas problemi olanlarda kullanılması uygun değildir.

Cerrahi Tedavi

Cerrahi tedavide göğüs-kalp-damar cerrahları tarafından özellikle el ve koltuk altı terlemelerinde endoskopik torakal sempatektomi uygulanır. Kalıcı çözüm sağlar, geri dönüşümü ise yoktur. Bu tedavide amaç aşırı çalışarak fazla terlemeye neden olan sempatik sinirlerin kesilmesi veya çıkarılmasıdır. Etkili, kalıcı, emniyetli ve çok az rahatsızlık veren bir tedavi yöntemidir. El terlemesinde yüzde 98, koltuk altı terlemesinde yüzde 80 üzerinde, ayak terlemesinde yüzde 25 civarında başarılı sonuç alınır. Ağır kalp-akciğer hastalığı olan, plevral hastalık veya akciğer ameliyatı geçiren, tedavi edilemeyen tiroid hastalığı olanlar cerrahi tedavi için uygun değildir.

İlaç Tedavileri

Psikotrop (sedatif) ve antikolinerjik (atropin) ilaçlar bir süreliğine faydalı olabilirler. Ancak bunların sedasyon, ağız kuruluğu, görme bulanıklığı, üriner problemler ve hatta kalp krizi riskini artırma gibi yan etkileri bulunduğundan genellikle önerilmezler. Özellikle strese bağlı aşırı terlemelerde sakinleştirici ilaçlar ve sinir sistemini etkileyen ilaç tedavileri kullanılabilir. Psikoterapi genellikle bu durumda fazla yardımcı değildir.

Tedavi sonucu tam iyileşme mümkün müdür?

Uygulanan tedavilerden cerrahi tedavi dışındakilerin hepsi geçici tedaviler olup, hastanın şikayetlerini rahatlatmaya yöneliktir. Primer hiperhidrozda hastalık, ortalama 40 yaşlarında kendiliğinden geriler



Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir