SAĞLIK

AIDS: Belirtileri, Korunma ve Tedavisi

AIDS: Belirtileri, Korunma ve Tedavisi

HIV, Human Immune Deficiency Virus, (vücut bağışıklık sistemi virüsü), insan vücudunun hastalıklara karşı direncini sağlayan bağışıklık sistemini etkisiz hale getirdiği için virüse bu isim verilmiştir. Vücut bağıĢıklık sisteminin etkisiz hale gelmesi, virüsten etkilenmeden önce kolayca başedebildiği diğer hastalık mikroplarıyla artık çarpışamayacak duruma gelmesi demektir.

Bulaşma Yolları

Hastalığın etkeni, human immüno-deficiency virüs tip I (HIV-1)‟dir. RNA grubu virüslerindendir. 600C‟deki ısıya 30 dakika, %70‟lik alkole, hipoklorüre, antimikrobiklere duyarlı; ultraviyoleye dirençlidir.

Yapılan çalışmalar sonucu başka bir AIDS etkeni HIV-2 virüsü de tanımlanmıştır. AIDS bebeğe plasenta ve sütle anneden bulaşır. Kuluçka süresi 3 ay ile 3 yıl arasında değişebilmektedir.

Bulaşma yolları;

  • Kan ve kan ürünleri,
  • Cinsel temas,
  • Anneden fetüse geçiş şeklinde olup jilet, tırnak makası, diş fırçası, kanla temas, berber ve kuaför aletleri ile de bulaşma tehlikesi vardır.

AIDS için risk grupları;

  • Homoseksüeller (en çok)
  • Damardan ilaç kullananlar (uyuşturucu alanlar)
  • Hemofili hastaları
  • Hayat kadınları
  • AIDS‟li ile cinsel temasta bulunanlar
  • Biseksüeller
  • Heteroseksüeller

Belirtiler

AIDS klinik tablosu ağır seyreder. Genellikle ölümle sonuçlanmaktadır. HIV-1 virüsü, vücuttaki T4 lenfositlerine zarar vermekte ve bağışıklık sistemi yetmezliğini oluşturmaktadır. Fırsatçı enfeksiyonlar hastayı ölüme götürür.

Klinik belirtiler: Lenf bezleri şiş, sert, ağrılı olup şişlik 3 aydan fazla devam eder. Ateş, gece terlemesi, kuru ve devamlı öksürük, kolay doku yaralanmaları, sebepsiz kanamalar, sürekli ve ileri derecede yorgunluk, devamlı sulu ishal, kilo kaybı (kısa sürede), boğaz ve dilde beyaz tabaka, yürüme hâlinde denge bozukluğu, karamsarlık, görme ve işitme bozukluğu, hafıza kaybı, uçuklar (herpes), ağız, burun, deri ve anüs mukozasında renksiz ya da morumsu nodüller, şişlikler, plaklar ve kırmızı renkli döküntülerdir.

Bulgular

AIDS‟in erken teşhisi ile sağlam kişilere bulaşmanın önlenmesi önemlidir. AIDS şüphesi altındaki kişide deri ve kan testleri ile virüs, mantar, bakteri ve paraziter enfeksiyonlar yönünden araştırma yapılmalıdır.

Kanda HIV antikoru, ELISA yöntemi ile serolojik olarak araĢtırılır. Yapılan test iki defa pozitif çıkarsa Western-blot testi ile tekrar yapılmalıdır. IFA, RIPA endirekt aglütinasyon antikor arama yöntemleri de kullanılmaktadır.

Komplikasyonları

AIDS‟te hasta ölümleri çok görülür. Ölüm oranının yüksek olması ve tedavi yöntemlerinin olmaması, korunmanın önemini artırmaktadır. Korunma Virüsün cinsel yolla, kan yolu ile ve anneden bebeğe geçişi önleme esasına dayanmaktadır.

Cinsel yolla bulaşmaya karşı korunma: En sık bulaşma cinsel temasla olduğu için bu yolla korunma büyük önem taşımaktadır. Tek eşli yaşayarak kesin olarak HIV enfeksiyonunun bulaşı önlenebilmektedir. Cinsel temas sırasında prezervatif (kondom, kılıf, kaput) kullanılmasının koruyuculuğu, kondomun lateks olması, doğru ve devamlı kullanılması, yırtık veya delik olmaması kaydıyla ispatlanmıştır.

Kan ve kan ürünleri ile bulaşmaya karşı korunma: 1987 yılından beri de ülkemizde kan ve kan ürünleri HIV yönünden test edilmektedir. Damar içi madde kullanımı alışkanlığının önlenmesi, tedavi edilmesi, ortak enjektör kullanımı risklerinin anlatılması bu grup hastalarda HIV bulaşma riskini azaltmaktadır. Kan bulaşma ihtimali olan diğer malzemelerin ortak kullanımından da kaçınılmalı.

Anneden bebeğe geçiş için korunma: Kadın HIV pozitif ise doğum kontrol yöntemleri öğretilmeye çalışılmaktadır. Anne sütü ile virüsün geçişi gösterildiğinden annenin bebeği emzirmemesi önerilmektedir.



Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir