DÜNYA

“Afgani’nin milli birlik felsefesi ve Türk Dünyasının aydınları” konusunda seminer yapıldı

“Afgani’nin milli birlik felsefesi ve Türk Dünyasının aydınları” konusunda seminer yapıldı

Azerbaycan’da faaliyet gösteren Bütöv Azerbaycan Ocakları Sivil Toplum Kuruluşu’nun (BAO) Türk Dünyası Araştırmalar Kurumu’nun (TDAQ) organizasyonluğu ile “Afgani’nin milli birlik felsefesi ve Türk Dünyasının aydınları” konusunda seminer düzenlendi.

Bütöv Azerbaycan Ocakları’nın Türk Dünyası ile İlişkiler Sorumlu Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Faik Elekberli açılış konuşması yaptı.

Sonra Bakü devlet Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gamer Mürşütlü konu ile ilgili geniş sunum yaptı. Mürşütlü, önce Şeyh Cemaleddin Afgani‘nin doğduğu yer ve milli kökeni meselesine açıklama getirdi: “Ş. C. Afgani İran Devletinin takiplerinden kendini korumak için kendi öğrencisine yazdırdığı özgeçmişinde işte Afganistan’ın Esadabad köyünde doğduğunu bildirmiştir. Aslında ise o, Güney Azerbaycan’ın Hemedan bölgesinin Esadabad köyünde doğdu. Bu konuda onunla Fransa’da görüşmüş Ahmet bey Ağaoğlu net olarak bilgi vermiştir”.

Konuşmacı Ş.C. Afgani’nin yaratıcılık ve fikirleri hakkında da geniş bilgi verdi: “Afgani’nin eserleri henüz tam olarak toplanmayıp. Onun onlarca makalesi var. Fakat o, fikirlerini esasen sözlü çıkışlarında söyledi. Onu genellikle bir milliyetçi olaraktetkik ediyorlar. Fakat onu sadece bir milliyetçi olarak değerlendirmek doğru değildir. Afgani’nin fikirlerinin çelişkili tarafları da kaydediliyor. O, bir yandan geleneksel dinci (selefi) idi, bir yandan da moderni tebliğ ediyordu, bir yandan Avrupa imperializmini eleştiriyordu, bir yandan da Avrupa değerlerini teşvik ediyordu. O hem dini, hem de milli birlik fikirler ileri sürmüştür. Afgani Doğu’da ulusal düşünceyi ileri sürmüş ilk düşünürdür. O, kendi yenilikçi fikirlerini hükümdarlara kabul ettirmek istiyordu. Fakat sonraları başa düşmüştü ki, hükümdarlarda ummak mantıksızdır. Afgani fikirlerinden Ahmet bey Ağaoğlu, Mehmet Emin Resulzade, Mehmet Emin Yurdakul ve b. gibi türkçü ideologlar ve maarifçiler yararlanmışlar”.

Daha sonra katılımcılardan Şirvani Edilli, Dilaver Ezimli, Aydın Medetoğlu, Mirza Enserli, Dursun Elmas ve başkalarının soru ve görüşleri ile seminer sürdürüldü.


Eldeniz Abbaslı
Bakü/Azerbaycan



Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir